1. Wprowadzenie
Odkąd MiFID II jest unijnym standardem dla instrumentów pochodnych, niektóre giełdy przekształciły swoje perpetual futures w expiry futures z terminem (zwykle) 5 lat. Produkty te nazywane są też „X-Perpami". Na pierwszy rzut oka przypominają klasyczne perpetuals, ale istnieją ważne różnice.
2. Czym jest perpetual future?
Perpetual future (zwany też „perpem") to kontrakt pochodny bez daty zakończenia. Możesz utrzymywać pozycję otwartą tak długo, jak wystarcza Twój margin. Cena jest powiązana z rynkiem spot przez funding rate — płatność między longiem a shortem co godzinę lub co 8 godzin.
Perpetuals powstały w świecie krypto (Bitmex, 2016) i są dziś najczęściej handlowaną na świecie formą pochodnych krypto.
Czytaj dalej
3. Czym jest expiry future / X-Perp?
X-Perp (lub long-dated future) to technicznie expiry future z terminem na przykład 5 lat. W momencie wygaśnięcia kontrakt jest rozliczany gotówkowo względem ceny indeksu. W trakcie trwania działa jak perpetual: funding rate, brak presji wygaśnięcia w codziennym tradingu.
Powód, dla którego giełdy się na to decydują: w ramach MiFID II „expiry future" łatwiej sklasyfikować niż „perpetual" (który bywa postrzegany jako produkt spekulacyjny z obawami o klientów detalicznych).
4. Najważniejsze różnice
| Cecha | Perpetual Future | Expiry Future (X-Perp) |
|---|---|---|
| Data zakończenia | Brak | ~5 lat |
| Funding Rate | Tak | Tak |
| Różnica ceny wobec spot | Mała | Może odbiegać przy długim terminie |
| Co dzieje się przy wygaśnięciu | N/D | Rozliczenie gotówkowe |
| Konieczny roll-over | Nie | Nie (kontrakt jest zwykle wystarczająco długi) |
| Regulowalny jako „future" w ramach MiFID II | Trudne | Tak |
5. Dlaczego niektóre giełdy wybierają 5-letnie futures?
- Klasyfikacja MiFID II. Jaśniejszy produkt dla organów nadzoru.
- Ochrona klienta detalicznego. Data wygaśnięcia sprawia, że jest mniej „wiecznie spekulacyjny".
- Istniejąca infrastruktura brokerska. Tradycyjni brokerzy wiedzą, jak działają expiry futures.
- Księgowo. Prościej dla podmiotów instytucjonalnych.
6. Co to oznacza dla Ciebie?
Dla 99% traderów praktycznie nie ma różnicy, o ile:
- termin jest wystarczająco długi, byś nie musiał rolować
- mechanika funding rate jest identyczna
- dostępna jest wystarczająca płynność
Największym ryzykiem przy expiry futures jest różnica bazy — cena kontraktu może odbiegać od ceny spot, zwłaszcza im bliżej wygaśnięcia.
W codziennym tradingu X-Perpy zachowują się praktycznie identycznie jak prawdziwe perpetuals: ta sama mechanika funding rate i brak realnej presji wygaśnięcia. Główna różnica to techniczny ~5-letni termin, wybrany po to, by produkt pasował do MiFID II. Dla większości traderów nie ma to znaczenia — uważaj jedynie na różnicę bazy w miarę zbliżania się do wygaśnięcia.
Najczęściej zadawane pytania
Czy X-Perpy to to samo co perpetuals?
Prawie. W codziennym tradingu działają tak samo, ale mają techniczną datę zakończenia.
Co dzieje się z moją pozycją, gdy X-Perp wygasa?
Rozliczenie następuje gotówkowo względem ceny indeksu. Twoja pozycja zamyka się automatycznie.
Czy płacę wyższy funding na X-Perpach?
Obliczenia funding rate są identyczne jak w prawdziwych perpetualsach.
