Dwaj byli klienci zarzucają BitMEX-owi, że wewnętrzny desk handlowy miał dostęp do poufnych informacji o klientach i mógł handlować dalej w czasie awarii platformy. Twierdzą, że stracili łącznie 622,66 BTC w wyniku przymusowych likwidacji. BitMEX nazywa sprawę bezpodstawną. Co dokładnie zarzucono, co zostało udowodnione i dlaczego dotyka to fundamentalnego ryzyka scentralizowanych giełd kryptowalut?
Status: ten artykuł opisuje zarzuty z pozwu cywilnego. Sąd nie ustalił jeszcze, że BitMEX dopuścił się zarzucanych działań.
Sedno pozwu
BKX Services Inc. i David Namdar złożyli 23 lipca 2026 proponowany pozew zbiorowy w US District Court for the Southern District of New York. Według pozwu BKX stracił co najmniej 305,81 BTC, a Namdar ponad 316,85 BTC. Wspólnie domagają się między innymi zwrotu 622,66 BTC.
Zarzuty idą dalej niż spór o wadliwy silnik likwidacyjny. Powodowie twierdzą, że BitMEX prowadził niejawny wewnętrzny desk handlowy, który:
- miał dostęp do informacji o pozycjach klientów, zleceniach i poziomach likwidacji;
- mógł handlować przeciwko użytkownikom platformy;
- w czasie server freeze’ów zachowywał dostęp do rynku, podczas gdy klienci nie mogli zamknąć swoich pozycji;
- czerpał korzyść z likwidacji, ponieważ pozostały collateral trafiał do insurance fund.
To zarzuty powodów, a nie ustalone fakty.
Dlaczego „trading against clients” to tak poważny zarzut
Giełda nie zarządza wyłącznie technicznym miejscem obrotu. Platforma widzi też zlecenia, zanim zostaną wykonane, zna pozycje marginowe klientów i ustala zasady silnika likwidacyjnego. Jeśli powiązany desk handlowy mógłby wykorzystać te informacje lub przewagę infrastrukturalną, powstaje fundamentalny konflikt interesów.
Problemem nie jest to, że market maker zarabia, gdy klient traci. Market makerzy właśnie po to biorą drugą stronę transakcji, by dostarczać płynność. Problem pojawia się, gdy jedna strona jednocześnie:
- ustala zasady rynku;
- posiada niepubliczne informacje o klientach;
- zarządza dostępem do platformy handlowej;
- i handluje na własny rachunek przeciwko tym klientom.
Zgodnie z MiCA operatorzy platformy obrotu kryptoaktywami nie mogą handlować na własny rachunek na platformie, którą sami prowadzą. Matched-principal trading jest dopuszczalny wyłącznie pod pewnymi warunkami. Poza tym dostawcy muszą identyfikować konflikty interesów, zapobiegać im, zarządzać nimi i je ujawniać.
Rola server freeze’ów
Awaria podczas ekstremalnej zmienności może zdarzyć się na każdej platformie handlowej. Kluczowe pytanie brzmi, czy wszyscy uczestnicy są w tym momencie traktowani równo.
W pozwie twierdzi się, że podczas niektórych freeze’ów zwykli użytkownicy nie mogli zmieniać zleceń ani zamykać pozycji, podczas gdy wewnętrzny desk mógł pozostać aktywny. Gdyby zostało to udowodnione, nie chodziłoby wyłącznie o słaby uptime. Chodziłoby wtedy o asymetryczny dostęp do rynku dokładnie w momencie, w którym klienci byli najbardziej narażeni.
BitMEX tłumaczył wówczas awarie między innymi problemami technicznymi i atakami DDoS. Powodowie kwestionują to wyjaśnienie. Tę sprzeczność musi rozstrzygnąć materiał dowodowy, a ostatecznie sąd.
Likwidacja i insurance fund
Przy pozycji lewarowanej giełda może zainterweniować, zanim zniknie cały collateral. Chroni to rynek przed ujemnym saldem. Różnica między ceną, po której pozycja zostaje zlikwidowana, a ceną ostatecznego wykonania może trafić do insurance fund.
Taki fundusz sam w sobie jest normalny. Staje się problematyczny wtedy, gdy operator miałby finansową zachętę do wywoływania likwidacji lub wykonywania ich w niekorzystny sposób. Powodowie twierdzą, że BitMEX czerpał korzyści z tego mechanizmu; BitMEX kwestionuje podstawy sprawy.
Co mówi BitMEX?
BitMEX oświadczył wobec Cointelegraph, że w swojej historii wielokrotnie mierzył się z podobnymi roszczeniami i za każdym razem skutecznie je odpierał. Giełda nazywa również tę sprawę oportunistyczną i bezpodstawną oraz zapowiada, że będzie się stanowczo bronić.
Ta reakcja wyraźnie należy do obrazu całości. Pozew cywilny zawiera wersję powodów i nie jest dowodem na to, że każdy zarzut jest prawdziwy.
Czego traderzy mogą się z tego nauczyć
Przy ocenie giełdy derywatów fees i spready to za mało. Traderzy powinni móc też ustalić:
- czy giełda lub podmiot z nią powiązany handluje na własny rachunek;
- które podmioty zachowują dostęp do matching engine podczas awarii;
- jak ustalane są ceny likwidacji i bankruptcy prices;
- kto ekonomicznie korzysta na insurance fund;
- czy niezależni market makerzy uzyskują dostęp na równych warunkach;
- jakie raporty incydentów i historyczne dane o uptime są dostępne;
- pod jaką licencją i z jakim podmiotem prawnym handluje klient.
ExchangeFacts Verdict
Sprawa BitMEX dotyka podstawowego pytania o integralność rynku: czy giełda jest wyłącznie sędzią, czy być może również gra? Dopóki sąd nie orzekł, zarzutów nie wolno przedstawiać jako faktów. Ale zarzucane połączenie handlu wewnętrznego, przewagi informacyjnej i nierównego dostępu podczas freeze’ów jest wystarczająco poważne, by wprost badać je w każdej ocenie giełdy.
Źródła
- Class action complaint: BKX Services Inc. and David Namdar v. BitMEX Exchange et al.
- Cointelegraph: BitMEX users seek 623 BTC in liquidation fraud suit
- The Block: zarzuty dotyczące „Insider Trading Desk”
- MiCA, artykuły 72 i 76: konflikty interesów i prowadzenie platform obrotu