STORY · COURT CASE

De shitcoin van de FBI

Justitie bouwde een eigen cryptomunt, zette hem op Uniswap en wachtte af. Binnen een paar maanden stond er een rij marketmakers die het volume wel even wilden regelen. Eén van hen was doorverwezen door een exchange.

In het voorjaar van 2024 verscheen er een nieuwe cryptomunt: NexFundAI. Een keurige website, een token op Ethereum, verhandelbaar op Uniswap. Er was maar één probleem met het bedrijf erachter. Het bestond niet. De FBI had het gebouwd.

Het lokaas

De operatie heette Token Mirrors en liep vanuit het FBI-kantoor in Boston. Het idee was even simpel als brutaal: als je wilt weten wie er nepvolume verkoopt, moet je zelf een token hebben dat nepvolume nodig heeft.

Dus maakten ze er een. Website, whitepaper-taal, een ERC-20-token dat echt te kopen was. Twee agenten gingen undercover als de oprichters van een jong cryptobedrijf op zoek naar hulp. Het eerste gesprek dateert van 29 mei 2024.

Wat daarna gebeurde, staat woord voor woord in een beëdigde verklaring van FBI-agent Gregory Gerber. Chatberichten, contracten, opgenomen videogesprekken. Het leest als een menukaart.

Gotbit, een bedrijf op papier gevestigd in Belize en geleid door de 26-jarige Aleksei Andriunin, rekende volgens het getekende contract 15.000 USDT voor drie maanden “market making” op één exchange. Plus twee procent van de tokens. Plus twintig procent van de winst.

MyTrade was goedkoper: 500 dollar per maand voor de tool, tweeduizend voor advies erbij. Je kreeg een dashboard waarin je zelf een dagelijkse minimum- en maximumomzet instelde. De bot deed de rest — kopen en verkopen van jezelf, aan jezelf, binnen jouw bandbreedte, “zonder verlies behalve de handelskosten van de exchange”.

En soms was het nog goedkoper. Toen een klant vroeg of het volume van zijn token naar een miljoen dollar per dag kon, antwoordde een Gotbit-medewerker: “I can do it in 6 hours, it will cost about $200.”

Tweehonderd dollar. Voor een miljoen aan handel dat er niet was.

Placeholder: het prijskaartje van nepvolume
Het prijskaartje. Vijftienduizend USDT voor drie maanden. Of tweehonderd dollar voor zes uur werk.

Niemand zegt manipulatie

Het opvallendste aan de gesprekken is het vocabulaire. Het woord manipulatie valt vrijwel nooit. Men spreekt over volume support, over een markt die er organic uit moet zien, over trending komen op CoinMarketCap.

Een verkoopmanager van Gotbit legde aan de undercoveragenten uit waarom het contract zo vaag bleef: “that is why if you're looking for having more detailed agreements … we're not going to be having those things very clearly stated.”

Bij CLS Global, een bedrijf uit de Emiraten, was men opener. Medewerker Andrey Zhorzhes beschreef het algoritme als iets dat “basically does self-trades, buying and selling … from multiple wallets so it's not visible”. En daarna, in dezelfde videocall: “I know that it's wash trading and I know people might not be happy about it.”

De oprichter van MyTrade was het eerlijkst van allemaal. Het doel van al dat nepvolume, legde hij uit, is echte kopers aantrekken — mensen “from the community, people you don't know about or don't care about”. Waarom je die nodig hebt? “We have to make them lose money in order to make profit.” Hij noemde zichzelf in datzelfde gesprek de mastermind van het bedrijf.

Zestien keer de markt

De schaal is moeilijk te bevatten. Bij één bitcoinpaar, over ongeveer 285 dagen in 2018 en 2019, produceerde Gotbit volgens de FBI 3.384 bitcoin aan verzonnen volume tegenover 212 bitcoin echte handel. Zestien keer de markt was lucht.

De toezichthouder SEC schreef over de bots van één van de bedrijven dat ze “quadriljoenen transacties en miljarden dollars aan kunstmatig handelsvolume per dag” genereerden. Toen justitie in oktober 2024 de stekker eruit trok, gingen er bots uit die nepvolume maakten voor ongeveer zestig verschillende cryptomunten. Er werd voor meer dan 25 miljoen dollar aan crypto in beslag genomen.

En dat was niet eens de kern van het verhaal.

Het bedrag dat te hoog was

Want er zat nog iemand aan tafel.

In maart 2023 meldde een Gotbit-medewerker in een chatgroep dat het bedrijf drie handelsaccounts bij exchange LBank had gekregen waarover geen handelskosten werden gerekend. Handig, als je bedrijfsmodel bestaat uit miljoenen transacties met jezelf.

In juni 2023 kreeg het tokenbedrijf Saitama een bericht van LBank met het verzoek “increase the trading volume at least 10k usdt per day”. Het antwoord: “Okay”, en “let me check with mm” — laat me het even met de marketmaker opnemen.

En toen het volume écht de spuigaten uit liep, greep LBank in. Maar lees goed wáárop. Een medewerker schreef: “our risk control found that your trading volume is too high” en “please reduce the trading volume under 200k ASAP”. Geen “stop hiermee”. Geen “dit is fraude”. Maar: maak het minder zíchtbaar.

Gotbit antwoordde dat het de volumes al had verlaagd, maar dat het even zou duren voor het dagcijfer meebewoog.

Placeholder: de exchange die het volume minder zichtbaar liet maken
De poortwachter. Toen risk control ingreep, ging het over zichtbaarheid — niet over fraude.

De doorverwijzing

Op 29 mei 2024 spraken de FBI-agenten voor het eerst met iemand van LBank. In de verklaring staat wat die medewerker vertelde: dat LBank cryptobedrijven kan introduceren bij marketmakers, en dat die marketmakers het handelsvolume kunnen verhogen.

Drie weken later, 21 juni 2024, was er een tweede gesprek. Nu ging het concreet over het maken van wash trades op LBank zelf, met een marketmaker. De medewerker noemde namen van partijen die dat konden leveren. Eén van die namen was Gotbit.

Op 24 juni zette diezelfde LBank-medewerker een Telegram-groep op met de undercouragenten en iemand van Gotbit erin.

Zo ging het dus. De exchange verwees de klant door naar de manipulator. Alleen was de klant deze keer de FBI.

Wat vaststaat en wat niet

Wat vaststaat en wat niet

LBank, BitMart en XT.com zijn in deze zaak niet aangeklaagd niet vervolgd. Ze komen in de stukken voor als handelsplatformen waar het gebeurde, en hun medewerkers heten er “LBank Employee 1” of “een vertegenwoordiger van BitMart”. Justitie heeft geen enkele beschuldiging aan het adres van de exchanges zelf geuit.

Wat er wél ligt, is gedocumenteerde communicatie: verzoeken om méér volume, kostenvrije accounts voor een marketmaker, en een medewerker die een klant aan een manipulator koppelde. Dat is geen veroordeling. Het is wel de reden waarom je het volumecijfer op een exchange nooit als feit moet lezen.

De afrekening

Op 2 oktober 2024 werden de bots uitgezet. Een week later maakte het openbaar ministerie in Massachusetts bekend dat het achttien personen en bedrijven had aangeklaagd. De officier van justitie vatte het samen in één zin: hier ontmoette een innovatieve technologie een truc van honderd jaar oud.

De oprichter van MyTrade was de eerste die schuld bekende, eind oktober 2024. Onderdeel van zijn afspraak: het bedrijf moest de volumetool stopzetten én op de site zetten dat “volume support is a form of wash trading and illegal under U.S. law”.

CLS Global bekende schuld in januari 2025 en werd op 2 april veroordeeld: 428.059 dollar aan boete en verbeurdverklaarde crypto, drie jaar proeftijd, en een verbod om nog op de Amerikaanse cryptomarkt actief te zijn.

Gotbit en Aleksei Andriunin bekenden schuld in maart 2025. Op 12 juni 2025 kreeg Andriunin acht maanden gevangenisstraf. Het bedrijf leverde ongeveer 23 miljoen dollar aan crypto in en kreeg een voorwaarde opgelegd die je niet vaak ziet: Gotbit shall cease to exist or operate. Het bedrijf moest ophouden te bestaan.

Placeholder: het ontmantelde kantoor van Gotbit
Het einde van Gotbit. “Gotbit shall cease to exist or operate.” Het bedrijf moest ophouden te bestaan.

En toen deed de FBI het nog een keer

Op 30 maart 2026 kwam er een tweede operatie naar buiten, dit keer vanuit Californië. Tien buitenlandse verdachten, vier bedrijven — en opnieuw Gotbit, nu in de vorm van drie medewerkers die na de eerste zaak gewoon waren doorgegaan.

In de aanklacht staat een zinnetje dat verraadt hoe goed het de eerste keer had gewerkt: “As part of the undercover operation, the FBI created several cryptocurrency tokens.” Meervoud.

Drie verdachten werden in oktober 2025 opgepakt en vanuit Singapore uitgeleverd.

Wat blijft

Volume is het makkelijkste cijfer op een cryptobeurs om te vervalsen. Er zit geen accountant op, geen toezichthouder kijkt mee, en het is precies het cijfer waarop ranglijsten worden gebouwd en waar nieuwe kopers op afgaan.

Hoe erg is het? Onderzoekers van onder meer Cornell publiceerden in 2022 een studie waarin ze bij ongereguleerde exchanges gemiddeld meer dan zeventig procent van het gerapporteerde volume als wash trading aanmerkten. Bij gereguleerde beurzen kwamen ze uit rond de vijf procent. Forbes kwam datzelfde jaar met een eigen telling: ruim de helft van het gemelde bitcoinvolume bleek niet echt.

Daarom is de volgorde bij ons altijd dezelfde. Eerst de vergunning, dan de kosten, dan pas het volume. Een vergunning is te controleren in een openbaar register. Een volumecijfer is te koop voor tweehonderd dollar.

Bronnen

Kern: de beëdigde verklaring van FBI-agent Gregory Gerber in de zaak tegen Aleksei Andriunin (justice.gov, pdf) en de Information tegen Liu Zhou (justice.gov, pdf). Verder: DOJ over de achttien aanklachten (okt 2024), MyTrade-plea (okt 2024), CLS Global veroordeeld (apr 2025), Gotbit en Andriunin veroordeeld (jun 2025), tweede operatie in Californië (mrt 2026); SEC-persbericht (okt 2024); wash trading-onderzoek NBER (working paper 30783) en Forbes (aug 2022). Citaten zijn overgenomen uit de gerechtelijke stukken. Peildatum 1 augustus 2026.