Hij droeg een T-shirt met de tekst “banks are not your friends”, beloofde gewone mensen een rente van 18% waar hun spaarbank 0,1% gaf, en zwoer elke week live dat hun geld veilig was. Achter de schermen pompte Alex Mashinsky zijn eigen munt op, verkocht hij die stiekem voor tientallen miljoenen, en haalde hij zijn eigen geld weg — terwijl hij klanten smeekte te blijven storten. Dit is het verhaal van Celsius: hoe de man die de banken haatte precies deed wat hij hun verweet, en eindigde met twaalf jaar cel.
De profeet van “unbank yourself”
Elke revolutie heeft een spreker nodig, en Alex Mashinsky was een geboren verkoper. Een Oekraïens-Israëlische ondernemer, verhuisd naar New York, die zichzelf presenteerde als een miskend genie — hij zou hebben meegewerkt aan vroege internettelefonie en tientallen patenten op zijn naam hebben. In 2017 richtte hij Celsius Network op, en hij verpakte het niet als een bedrijf maar als een beweging.
Zijn boodschap was simpel en verleidelijk: de banken bestelen je. Zij lenen jouw spaargeld uit tegen forse rente en geven jou een schijntje terug. Celsius zou dat rechtzetten en de winst teruggeven aan gewone mensen. Zijn slogans werden T-shirts en tatoeages voor zijn fans: “Unbank Yourself” en, keer op keer:
Banks are not your friends.Alex Mashinsky, het hart van de Celsius-marketing
Het was een aanklacht tegen de financiële wereld. En het pijnlijke is: hij had, over die wereld, op papier gelijk. Precies daarom geloofden zo veel mensen hem toen hij zei het beter te doen.
De belofte van 18 procent
De motor onder de beweging was een getal dat te mooi was om waar te zijn: een rente tot wel 17 à 18 procent op je crypto. Je stortte je bitcoin of stablecoins bij Celsius, en elke vrijdag kreeg je rente uitgekeerd — in crypto. Voor een generatie die op haar spaarrekening vrijwel niets kreeg, was het onweerstaanbaar.
Hoe kon dat? Celsius leende de ingelegde crypto van klanten uit en zette die aan het werk: leningen aan handelaren en instellingen, staking, en steeds vaker riskante DeFi-strategieën. In theorie verdiende Celsius meer dan het aan klanten uitkeerde, en hield het de marge. In de praktijk moest het rendement telkens hoger dan de concurrent, en dus werden de weddenschappen groter en gevaarlijker. Op het hoogtepunt stroomde er in totaal zo'n 20 miljard dollar aan klantgeld door Celsius.
En er zat een addertje dat de meeste klanten niet lazen. In de kleine lettertjes stond dat je, zodra je stortte, juridisch geen eigenaar van je crypto meer was — je leende het uit aan Celsius. Je was geen spaarder. Je was een schuldeiser. Precies wat Mashinsky de banken verweet, had hij in zijn eigen voorwaarden geschreven.
Ask Mashinsky Anything
Wat Celsius echt bijeenhield, was geen techniek maar vertrouwen — en dat vertrouwen kweekte Mashinsky elke week persoonlijk. In zijn livestream “Ask Mashinsky Anything” ging hij rechtstreeks in gesprek met zijn community, geruststellend, vaderlijk, altijd optimistisch. Hij herhaalde dat Celsius veiliger was dan een bank, dat het meer dan genoeg reserves had, dat het nog nooit een klant had teleurgesteld.
Celsius has billions in liquidity... Celsius is one of the safest places in the world for your crypto.Strekking van Mashinsky's wekelijkse geruststellingen aan klanten aangeklaagd
Aanklagers zouden later stellen dat hij op precies die momenten wist dat het niet klopte. Terwijl hij de camera in keek en zei dat alles solide was, waren de reserves uitgehold, liepen de verliezen op, en zaten er gaten in de balans die hij verzweeg. De AMA was geen transparantie. Het was, volgens justitie, het gereedschap om mensen te laten blijven storten.
Waar het rendement echt vandaan kwam
Achter de geruststellende cijfers zat een machine die water maakte. Celsius beloofde meer rente dan het duurzaam kon verdienen, en dekte het verschil met steeds riskantere zetten. Het parkeerde enorme bedragen in ondoorzichtige DeFi-protocollen, deed aan yield farming, en leende soms uit met te weinig onderpand. Toen een reeks klappen door de sector ging — waaronder de ineenstorting van Terra/Luna in mei 2022 — bleek hoe wankel het bouwwerk was.
Er waren al eerder alarmbellen. Celsius verloor geld bij externe incidenten en hacks, en had beloftes gedaan die het alleen kon nakomen zolang de markt bleef stijgen. De constructie leek in de kern op wat elke klapper in deze reeks kenmerkt: nieuw ingelegd geld hield de rente van bestaande klanten overeind. Zolang er meer binnenkwam dan eruit ging, viel niets op. Maar op het moment dat iedereen tegelijk zijn geld terug wilde, was er niet genoeg.
De munt die hij oppompte
Er was nog een tweede spel, en dit is waar het van roekeloosheid naar fraude kantelt. Celsius had een eigen munt: het CEL-token. Klanten die in CEL werden uitbetaald, kregen een hogere rente, dus er was vraag. En Mashinsky, zo stelden aanklagers vast, manipuleerde die munt actief: Celsius kocht stelselmatig CEL op om de koers omhoog te duwen.
Tegelijk verkocht Mashinsky in het geniep zijn éigen CEL — op precies de momenten dat de koers, dankzij die manipulatie, hoog stond. In het openbaar zei hij het tegenovergestelde:
Ik verkoop mijn CEL niet — terwijl hij intussen voor tientallen miljoenen dumpte.Kern van de aanklacht tegen Mashinsky bewezen
Volgens de aanklagers streek hij op deze manier zo'n 42 tot 48 miljoen dollar op. De man die zijn klanten opriep te geloven in de munt, verkocht die munt stilletjes aan diezelfde klanten, terwijl hij loog over wat hij deed.
De stille uitgang
En dan het detail dat het verhaal onvergeeflijk maakt. In de weken vóór de val, terwijl Mashinsky publiekelijk bleef verkondigen dat Celsius rotsvast stond en klanten aanmoedigde te blijven storten, haalde hij zijn eigen geld naar buiten. Volgens berichtgeving trok hij zo'n tien miljoen dollar van het platform; samen met andere leidinggevenden ging het om tientallen miljoenen die vlak voor de bevriezing werden opgenomen.
Het is het klassieke beeld van deze hele reeks: de kapitein die stiekem de sloep in klimt terwijl hij de passagiers verzekert dat het schip niet zinkt. Voor de klanten die op zijn woord bleven, zou die uitgang voor altijd gesloten blijven.
12 juni 2022: de pauze
Op 12 juni 2022 viel het masker. Celsius kondigde in een kille mededeling aan dat het “vanwege extreme marktomstandigheden” alle opnames, swaps en overboekingen pauzeerde. Van de ene op de andere dag konden meer dan een miljoen klanten niet meer bij hun geld. De rente die elke vrijdag was uitgekeerd, was verdampt; het spaargeld erachter zat vast.
Op 13 juli 2022 vroeg Celsius faillissement aan. De cijfers waren verwoestend: meer dan 100.000 schuldeisers met claims van in totaal zo'n 4,7 miljard dollar, en een gat op de balans van meer dan een miljard. De mensen die Mashinsky had beloofd te bevrijden van de banken, stonden nu achteraan in de rij bij een faillissementsrechter — als ongedekte schuldeisers, precies zoals de kleine lettertjes hadden gezegd.
De afrekening
De val van de crypto-held naar verdachte ging snel. Op 13 juli 2023 werd Mashinsky gearresteerd. Een reeks Amerikaanse autoriteiten kwam tegelijk op hem af: het Openbaar Ministerie, de beurstoezichthouder SEC, de derivatentoezichthouder CFTC en de consumentenwaakhond FTC; ook de procureur-generaal van New York had hem aangeklaagd. De FTC trof met Celsius een schikking van 4,7 miljard dollar en verbood het bedrijf definitief consumententegoeden te beheren.
In december 2024 bekende Mashinsky schuld op twee zware punten: grondstoffenfraude en een opzet om de CEL-munt te manipuleren. En op 8 mei 2025 viel het vonnis. Rechter John Koeltl legde twaalf jaar cel op — een straf tussen de één jaar die de verdediging vroeg en de twintig jaar die de aanklagers eisten.
Hij pocketde meer dan 45 miljoen dollar, terwijl sommige van zijn klanten alles verloren en zwaar psychisch leden.Rechter John Koeltl, bij het vonnis van 8 mei 2025 bewezen
De man die de banken “geen vrienden” noemde, bleek zelf de gevaarlijkste soort bankier: een die je vertrouwen wint met de belofte je te beschermen, en dat vertrouwen gebruikt om je te bestelen.
Wat Celsius bewees
Celsius is de scherpste waarschuwing tegen één specifiek ding: het renteproduct. Een aanlokkelijk rendement op je crypto klinkt als gratis geld, maar het betekent bijna altijd dat je je bezit hebt uitgeleend aan iemand die ermee gokt. Op dat moment ben je geen eigenaar meer maar schuldeiser — en als de tegenpartij valt, val je mee. Dat is exact hetzelfde mechanisme dat klanten van Gemini Earn klemzette en dat de death spiral van Do Kwon voedde. De vorm verschilt, de val is dezelfde.
En het is precies wat de nieuwe Europese regels aan banden leggen. Onder MiCAR moet een vergunde aanbieder klantgeld scheiden van zijn eigen vermogen en glashelder zijn over wat er met je bezit gebeurt; misleidende marketing en het door elkaar husselen van klanttegoeden met eigen weddenschappen worden strafbaar in plaats van businessmodel. Het “banks are not your friends”-verhaal verkocht een gevoel van vrijheid; wat ontbrak, was de saaie infrastructuur die je geld écht beschermt.
Mashinsky had gelijk dat je je bank kritisch moet bekijken. Hij bewees alleen, op de wreedste manier, dat een charismatische man met een T-shirt vol slogans nog veel minder je vriend is. De vraag die Celsius achterlaat is de rode draad onder al deze verhalen: als iemand je een rendement belooft dat niemand anders geeft — aan wie leen je je geld dan werkelijk uit, en wat gebeurt er als hij valt?
Bronnen
Aanklacht (fraude + CEL-manipulatie, ~$42M, verzwegen verkopen, geruststellingen vóór de “Pause”): DOJ (SDNY). Schuldbekentenis (dec 2024): Fortune. 12 jaar cel + “pocketed over $45M” (rechter Koeltl, 8 mei 2025): CNBC, CoinDesk. ~$10M opgenomen vóór de bevriezing: Axios. Bevriezing 12 juni 2022 & $4,7 mrd / 100.000+ schuldeisers: Reuters. FTC-schikking $4,7 mrd + permanent verbod: FTC.