W tych aktach jest szczegół, którego nikt nie zdołałby wymyślić. Żeby zilustrować samodzielność “niezależnego” amerykańskiego Binance, nadzór przywołuje zakup, który założyciel musiał zatwierdzić osobiście: jedenaście tysięcy dolarów na bluzy z logo Binance.
Wszystko powyżej trzydziestu tysięcy
Amerykańska platforma ruszyła we wrześniu 2019 roku. Na zewnątrz była samodzielną spółką z własnym prezesem. Od środka było to coś innego.
Co najmniej do 30 stycznia 2020 roku Zhao musiał osobiście zatwierdzać każdy wydatek powyżej trzydziestu tysięcy dolarów. Amerykańska spółka córka regularnie prosiła jego i Binance o zgodę na zwykłe koszty działalności: czynsz, podatki, honoraria prawników, rachunek od Amazona za hosting danych klientów.
I te bluzy.
Jeszcze długo w 2021 roku pracownicy amerykańskiej spółki nie mogli uzyskać części danych transakcyjnych w czasie rzeczywistym z własnej platformy bez osobistej zgody Zhao. Niemal wszyscy, którzy zajmowali się rozliczaniem i rozrachunkiem dla amerykańskiej giełdy, siedzieli nie w Ameryce, lecz w Szanghaju.
Projekt 1776
Pierwsza prezes amerykańskiej spółki nazywała Binance wewnętrznie “statkiem matką”.
W styczniu 2020 roku jej pracownicy zaczęli prowadzić listę. Nazwali ją shackles — kajdany. Były to wszystkie funkcje, które nie działały bez odpowiedzi, dostępu, zgody albo pieniędzy od Binance. Na tej liście znalazły się między innymi: brak szacunku i przejrzystości między zespołem azjatyckim a amerykańskim oraz to, że amerykański zespół finansowy nie mógł rosnąć.
Do dyrektora finansowego Binance napisała, że cały jej zespół jest “na granicy wytrzymałości”. Jego odpowiedź: “uzyskanie naszej niezależności wymaga czasu”.
W październiku 2020 roku kazała zmapować, które procesy zależą od głównej giełdy. Jej reakcja na wynik: “Macie mnóstwo strażników z .com, teraz gdy na to patrzę.” Jeden z pracowników: “LOL … przejęcie kontroli nad czymkolwiek — opłatami, subkontami czy limitami API — to od razu zysk.”
Nadała projektowi nazwę. Od roku amerykańskiej Deklaracji Niepodległości.
Project 1776 is for our independence.Pierwsza prezes Binance.US, październik 2020. Projekt nie przetrwał.
Dwoje prezesów, dziewięć miesięcy
Odeszła około marca 2021 roku. Zhao postanowił ją zastąpić.
Jej następca przy obejmowaniu stanowiska postawił jeden warunek: chciał móc kierować spółką niezależnie od Zhao i Binance. Publicznie mówił, że amerykańska giełda “nie jest alter ego Binance”.
Pod przysięgą opowiedział później inną historię. Nie miał pojęcia, który podmiot Binance zarządza serwerami amerykańskiej platformy — wiedział tylko, że nie jego własna spółka. Matching engine był “prawdopodobnie zarządzany przez jakiś podmiot Binance, ale nie mam pojęcia który”. Jego wniosek: “największym ryzykiem w tej firmie jest to, że jesteśmy całkowicie zależni od mnóstwa technologii, która stoi w Azji”.
Chciał sprowadzić tę technologię i kryptowaluty do Ameryki. Zhao uchylił jego decyzję. Złożył rezygnację, mniej więcej trzy miesiące po objęciu stanowiska.
All of the things that we had previously agreed and had worked on for 80 days were suddenly repudiated with no further discussion, and on that day I realized: huh, I'm not actually the one running this company. And as soon as I realized that, I left.Drugi prezes Binance.US, pod przysięgą przed SEC.
Skąd bierze się siedemnaście milionów?
Dwie sceny z tamtego okresu, obie z pozwu.
Czerwiec 2020: spółka powiernicza, która prowadziła rachunki dolarowe amerykańskiej platformy, informuje prezes, że wewnętrzne przelewy wzrosły z około dziesięciu milionów dolarów dziennie do półtora miliarda. Nic o tym nie wiedziała. Nie mogła tego sprawdzić. I musiała dopytać w Binance — w słowach SEC “rzekomo odrębnej i samodzielnej spółce”.
Grudzień 2020: z rachunków amerykańskiej platformy znika siedemnaście milionów dolarów do spółki na Brytyjskich Wyspach Dziewiczych. Pisze: “dzięki — przydatne. Musiałam po prostu dostać wyjaśnienie, bo jeśli ktoś przebija nasze limity ogromnymi wypłatami, muszę zapytać — skąd bierzesz takie pieniądze? I dokąd one idą? … haha, szukam wiatru w polu, żeby mieć pewność, że wiemy, gdzie krąży 17 milionów.”
Ta spółka na Wyspach Dziewiczych nazywała się Merit Peak. Należała do Zhao.
Animator rynku należący do właściciela
Dwie nazwy wracają raz po raz. Merit Peak z siedzibą na Brytyjskich Wyspach Dziewiczych. I Sigma Chain z siedzibą w Szwajcarii. Według SEC Zhao jest beneficjentem rzeczywistym obu, a prowadzili je pracownicy Binance.
Sigma Chain opisywała siebie jako “głównego animatora rynku dla Binance.com”. Zhao polecił, żeby stała się też jednym z pierwszych animatorów rynku na amerykańskiej platformie. Jego własny argument, według pozwu: bo był to “własny” animator Binance, a nie taki, który działa “na warunkach rynkowych”.
I tu jest szczegół, który trzeba przeczytać dwa razy: kobieta, która kierowała back office w Binance, była jednocześnie prezesem Sigma Chain i zarazem osobą upoważnioną do dysponowania rachunkami bankowymi amerykańskiej platformy. Jedna osoba po obu stronach muru, którego nie było.
Przez ten rachunek Sigma Chain przeszło w 2021 roku co najmniej 145 milionów dolarów z amerykańskiej platformy. Trafiło na niego dodatkowo 45 milionów z rachunku powierniczego. A z tego rachunku, według SEC, wydano jedenaście milionów dolarów na jacht.
“Sam to przetestowałem”
W sierpniu 2019 roku, jeszcze przed amerykańskim startem, szef zespołu odpowiedzialnego za matching engine ostrzegł kierownictwo. Silnik pozwalał użytkownikowi handlować z samym sobą. “Upewnijcie się, że jest to zgodne z amerykańskimi przepisami, których musimy przestrzegać”, napisał. I: “Wątek manipulacji bierze się stąd, że wolumen obrotu rośnie, podczas gdy w rzeczywistości żadne pieniądze nie zmieniły właściciela.”
Zdanie na koniec było rzeczowe: “Jeśli amerykański przepis mówi, że musimy temu zapobiec, zrobimy to. W przeciwnym razie nie.”
Półtora roku później, w styczniu 2021 roku, dyrektor sprzedaży amerykańskiej platformy wysłał wiadomość do swojej prezes.
Apparently we have nothing in place to prevent wash trading? Just tested myself, sold market order into my own bid.Dyrektor sprzedaży Binance.US, styczeń 2021. Kolega odpowiedział jednym słowem: “Yikes.”
Pięćdziesiąt jeden z pięćdziesięciu ośmiu
To, co w tym czasie działo się na tej platformie, pozew opisuje w liczbach.
25 września 2019 roku, dzień po otwarciu, obrót między kontami Sigma Chain a innymi kontami Zhao i pracowników Binance odpowiadał za ponad 99 procent wolumenu w pierwszej godzinie przy co najmniej jednej kryptowalucie. Pod koniec tego dnia wciąż za blisko siedemdziesiąt procent.
W ciągu trzech miesięcy przed tym, jak spółka pozyskała od inwestorów dwieście milionów dolarów, Sigma Chain wielokrotnie prowadziła wash trading w 51 z 58 dostępnych kryptowalut.
Przy jednej kryptowalucie wyliczono to dzień po dniu. 11 kwietnia 2022 roku 35,52 procent całego wolumenu w tej kryptowalucie stanowił handel Sigma Chain z samą sobą.
A do co najmniej lutego 2022 roku — trzy i pół roku po starcie — platforma nie miała żadnego systemu do wykrywania manipulacji rynkowej. Choć prezentacja dla inwestorów mówiła o “solidnym” nadzorze z użyciem sztucznej inteligencji, a podręcznik z lipca 2021 roku obiecywał comiesięczne kontrole “wszystkich potencjalnych wash trades”.
Zhao sam napisał o tym w kwietniu 2019 roku na Twitterze.
CREDIBILITY is the most important asset for any exchange! If an exchange fakes their volumes, would you trust them with your funds?Changpeng Zhao, publicznie, kwiecień 2019. SEC cytuje to w swoim pozwie.
Rachunek
21 listopada 2023 roku wszystko zbiegło się w jednym dniu.
Binance przyznała się do winy. Łączne rozliczenie z amerykańskim Departamentem Sprawiedliwości: $4.316.126.163. Do tego kara 3,4 miliarda od jednostki wywiadu finansowego, 968 milionów za naruszenia sankcji i 2,85 miliarda od nadzoru nad rynkiem instrumentów pochodnych — kwoty, które częściowo zaliczają się wzajemnie. Przyjmowana suma dla spółki: 4,3 miliarda dolarów, jedna z największych ugód w historii amerykańskiego biznesu, w jakiejkolwiek branży.
Zhao osobiście przyznał się do winy. Zapłacił 200 milionów dolarów z własnej kieszeni i ustąpił ze stanowiska prezesa. 30 kwietnia 2024 roku został skazany na cztery miesiące więzienia. Odsiedział je.
23 października 2025 roku ułaskawił go prezydent Trump. To ułaskawienie zmazało skazanie osoby — nie ugodę spółki.
A 1 lipca 2026 roku Binance opuściła cały Europejski Obszar Gospodarczy. Nigdy nie zdobyła licencji MiCA.
Kim byli ci wszyscy ludzie?
W aktach niemal nikt nie ma nazwiska. Szef compliance nazywa się “Individual 1”, prezesi amerykańskiej platformy to “BAM CEO A” i “BAM CEO B”. Tylko Zhao występuje z imienia i nazwiska.
Sprawdziliśmy ich w innych dokumentach publicznych. To, co następuje, nie jest więc spekulacją — za każdym razem nazwisko podaje inne oficjalne źródło albo poważne medium.
Kierowniczka back office, jednocześnie prezes Sigma Chain: SEC sama podaje jej nazwisko w innym piśmie w tej samej sprawie — Guangying “Heina” Chen. Według Forbesa członkini zarządu ośmiu spółek Binance i osoba upoważniona do dysponowania rachunkami 27 podmiotów w trzynastu krajach.
Szef compliance od “fking unlicensed securities exchange”: pozwany z nazwiska przez nadzór nad rynkiem instrumentów pochodnych jako Samuel Lim; zawarł ugodę na półtora miliona dolarów.
Pierwsza prezes Binance.US, od Projektu 1776 i słów o marionetce: Catherine Coley, była traderka Morgan Stanley, wcześniej w Ripple. Od 2021 roku niemal zniknęła z życia publicznego; jej zeznanie z 2022 roku jest załącznikiem do akt.
Drugi prezes, który odszedł po trzech miesiącach: Brian Brooks — a to nie jest przypadkowe nazwisko. Wcześniej pełnił obowiązki Comptroller of the Currency, najwyższego nadzorcy bankowego w Stanach Zjednoczonych. Człowiek, który kontrolował amerykańską bankowość, w ciągu dziewięćdziesięciu dni odkrył, że nie kieruje własną firmą. Dziś jest przewodniczącym rady firmy finansującej nieruchomości.
Dyrektor finansowy: Wei Zhou, dawniej Goldman Sachs. Odszedł w 2021 roku, kupił filipińską giełdę Coins.ph i jest tam teraz prezesem.
Konsultant od Tai Chi: według Forbesa Harry Zhou z Koi Trading. Dyrektora marketingu, który raportował 19 z 22, i dwóch współzałożycieli ze spotkań z czerwca 2019 roku nie udało nam się twardo powiązać z nazwiskiem — więc zostajemy przy ich funkcjach.
I co się z nimi stało
Catherine Coley, która zaczęła Projekt 1776, po 2021 roku niemal całkowicie zniknęła z życia publicznego. W 2023 roku wynajęła czołowego prawnika w związku z amerykańskimi śledztwami. Na jej LinkedInie wciąż widnieje jedna funkcja: była prezes Binance.US. Nigdzie nie została oskarżona.
Brian Brooks, były nadzorca bankowy, który odszedł po trzech miesiącach, od kwietnia 2024 roku jest przewodniczącym rady i prezesem finansującej nieruchomości grupy Meridian Capital Group, a w 2025 roku zasiadł na szczycie kryptowalutowym w Białym Domu. SEC wykorzystała jego zeznanie, żeby wykazać kontrolę Zhao. On również nigdzie nie został oskarżony.
Wei Zhou, dyrektor finansowy, odszedł w 2021 roku, w 2022 kupił filipińską giełdę Coins.ph za około dwieście milionów dolarów i wciąż nią kieruje. Ted Lin, dyrektor do spraw wzrostu niemal od pierwszej godziny, odszedł w lipcu 2022 roku, żeby zostać mentorem i inwestorem w Web3. A Samuel Lim, szef compliance z najsłynniejszą wiadomością z czatu w historii kryptowalut, zapłacił półtora miliona dolarów i ma zakaz wykonywania zawodu.
Ale dwa najlepsze epilogi to nie ludzie.
Prime Trust, spółka powiernicza z Nevady, która przechowywała dolary amerykańskich klientów Binance — i która w 2020 roku zadzwoniła do prezes w sprawie tych półtora miliarda dziennie — w 2023 roku sama została zamknięta przez nadzór stanu Nevada. Powód: braki w pieniądzach klientów. Wewnętrzna ewidencja okazała się zmanipulowana, aktywa były wymieszane. Spółka trafiła pod ochronę przed wierzycielami; likwidacja wciąż trwa.
A Armanino, firma audytorska, która na piśmie ostrzegła zarząd amerykańskiej spółki Binance, że nie da się ustalić, czy środki klientów są w pełni pokryte? Badała też księgi FTX.US. Po upadku FTX przyszły pozwy o zaniedbanie. Firma całkowicie przestała potem audytować spółki kryptowalutowe.
Ostrzegający, przechowujący i księgowy. Wszyscy trzej zniknęli.
Co jest pewne, a co nie
Dwie rzeczy trzeba ściśle rozdzielić. Przyznanie się do winy z listopada 2023 roku i 4,3 miliarda dolarów: to rozstrzygnięcie karne, ono jest pewne. Sprawa SEC, z której pochodzi większość materiału w tej serii, to pozew cywilny zarzuty. W czerwcu 2024 roku sędzia utrzymał dużą część tego pozwu, ale odrzucił niektóre elementy.
Wymienione osoby poza Zhao, Limem i Chen nie były ścigane karnie. Coley, Brooks i Wei Zhou nigdzie nie zostali oskarżeni; Brooks i Coley są w aktach przedstawiani wręcz jako ludzie, którzy próbowali się uwolnić. Harry Zhou zaprzeczył przez Binance, że plan kiedykolwiek wdrożono — SEC twierdzi, że tak.
I niuans, który najłatwiej ginie: te akta nie są o jednym czarnym charakterze. Są o firmie, która podjęła jedną decyzję — nie porzucać największego rynku świata bez zdobycia na to licencji — i o wszystkim, co potem było potrzebne, żeby przy tej decyzji wytrwać.
Źródła
Do tej części: pozew SEC z 5 czerwca 2023 roku (¶¶141-236 o kontroli, ¶¶239-281 o wash tradingu, ¶¶33-34 o Sigma Chain i Merit Peak); wniosek SEC w trybie pilnym, w którym Guangying Chen wymieniona jest z nazwiska; ugoda z DOJ z 21 listopada 2023 roku; ugoda z CFTC i sprawa przeciwko Samuelowi Limowi; orzeczenie w sprawie wniosków o oddalenie z 28 czerwca 2024 roku. Do identyfikacji: wspomniany wniosek SEC, dokumenty CFTC oraz doniesienia Forbesa, Bloomberg Law i CoinDesk. Stan na 1 sierpnia 2026 roku.